Η ποιότητα του φωτισμού στους χώρους εκπαίδευσης

Η επένδυση στην παιδεία είναι επένδυση στο μέλλον μας. Ειδικά σήμερα, υπό τις δυσμενείς οικονομικο-κοινωνικές συνθήκες που καλούμαστε να βιώσουμε το παρόν και να ονειρευτούμε το αύριο, απαιτείται ένα νέος σχεδιασμός που να ανταποκρίνεται με τρόπο ολιστικό στις νέες ανάγκες. Στο πλαίσιο αυτό, ο επαγγελματικά σχεδιασμένος φυσικός και τεχνητός φωτισμός, μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά στη δημιουργία ενός ποιοτικού περιβάλλοντος μάθησης, όπου οι μαθητές μπορούν να εξελιχθούν και να διαπρέψουν. Οι λύσεις που προσφέρονται από μια ολοκληρωμένη επαγγελματική μελέτη φωτισμού, έχουν στόχο την ομαλή μετάβαση στον αειφόρο και ενεργειακά αποδοτικό φωτισμό.

Επιθυμία όλων μας είναι η νεότερη γενιά να ξεκινήσει τη ζωή με τις καλύτερες δυνατές συνθήκες. Το σχολείο παίζει σημαντικό ρόλο σε αυτό, καθώς εφοδιάζει τα παιδιά με τις γνώσεις, τις ικανότητες και την αυτοπεποίθηση που χρειάζονται προκειμένου να διαμορφώσουν το μέλλον τους, αλλά και το μέλλον του πλανήτη μας. Για να διασφαλίσουμε ότι θα αξιοποιήσουν στο έπακρο κάθε μάθημα, είναι σημαντικό να τους παρέχεται φωτισμός υψηλής ποιότητας. Έχει αποδειχτεί ότι οι αειφόρες λύσεις φωτισμού επιτυγχάνουν ακριβώς αυτό, βελτιώνουν τη ζωή των νέων, βελτιστοποιούν το περιβάλλον μάθησης και αποδίδουν εξαιρετικά αποτελέσματα.

Τα παιδιά μεγαλώνουν σήμερα λαμβάνοντας τεράστιο όγκο πληροφοριών από την τηλεόραση, τα παιχνίδια μέσω Διαδικτύου, τα κινητά τηλέφωνα και τα γραπτά μηνύματα κινητής τηλεφωνίας, γεγονός που ενδεχομένως να οδηγεί σε ψυχοκινητική ανησυχία, άγχος και αδυναμία συγκέντρωσης στο σχολείο. Η δημιουργία κατάλληλου περιβάλλοντος μάθησης μπορεί να συμβάλλει στο να αισθάνονται άνετα και να συγκεντρώνονται ευκολότερα, ώστε να αξιοποιούν όσο το δυνατόν περισσότερο κάθε σχολική ημέρα. Ο φωτισμός παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς διατηρεί τους μαθητές σε εγρήγορση και τους παρακινεί να συμμετέχουν.

Το διαρκώς αυξανόμενο κόστος της ενέργειας και η πίεση για μείωση των εκπομπών CO2 αποτελούν προτεραιότητα για πολλά σχολεία. Ο φωτισμός αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα εξοικονόμησης ενέργειας καθώς η πεπαλαιωμένη και ενεργοβόρος τεχνολογία φωτισμού αντιστοιχεί στο 50% – 70% του λογαριασμού του ηλεκτρικού ρεύματος των περισσότερων σχολικών κτηρίων. Η μετάβαση στις «πράσινες» εναλλακτικές λύσεις, μειώνει το λειτουργικό κόστος και προσφέρει καλύτερη ποιότητα φωτισμού. Επίσης, εάν αυτές οι λύσεις συνδυαστούν με τους ανιχνευτές φυσικού φωτός και παρουσίας, οι δυνατότητες εξοικονόμησης αυξάνονται ακόμη περισσότερο. Το σβήσιμο του φωτισμού όταν η σχολική αίθουσα είναι άδεια οδηγεί σε εξοικονόμηση ύψους έως και 80%. Όσον αφορά το φωτισμό ενός «πράσινου» σχολείου που βελτιστοποιεί το περιβάλλον μάθησης, όλοι μπορούμε να διδαχτούμε ένα πολύτιμο μάθημα. Η επαγγελματική μελέτη φωτισμού προάγει τις απαραίτητες ‘πράσινες’ λύσεις για βέλτιση ενεργειακή απόδοση και την εφαρμογή καινοτόμων τεχνολογιών και παρέχει στο σύγχρονο σχολείο τον ποιοτικό φωτισμό που του αξίζει.

Ο κατάλληλα σχεδιασμένο φωτισμός δεν βελτιώνει μόνο τη μάθηση, αλλά μπορεί επίσης να βελτιώσει το οικολογικό προφίλ του σύγχρονου σχολείου. Ο φωτισμός καταναλώνει ένα μεγάλο ποσοστό του ηλεκτρικού ρεύματος (πάνω από 70%) που χρησιμοποιείται στα σχολεία, ενώ όλα σχεδόν τα σχολεία εξακολουθούν να χρησιμοποιούν παλαιά, ανεπαρκή συστήματα που σπαταλούν την ενέργεια και τα χρήματα του σχολείου. Ήρθε η στιγμή να υιοθετηθούν «πράσινες» εναλλακτικές λύσεις που προσφέρουν εξοικονόμηση ενέργειας έως 80%.

Οι σύγχρονες ενεργειακά αποδοτικές λύσεις φωτισμού προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα στο περιβάλλον μάθησης και δυνατότητες μεγάλης εξοικονόμησης ενέργειας και κόστους. Οι «πράσινες» λύσεις προσφέρουν φωτισμό ανώτερης ποιότητας σύμφωνο με όλα τα πρότυπα, και η λειτουργία τους κοστίζει λιγότερο χάρη στη μειωμένη κατανάλωση ενέργειας. Αυτό επίσης μεταφράζεται σε λιγότερες εκπομπές CO2. Μια λύση για τα επιβαρυμένα οικονομικά των σχολείων, η οποία συμβάλλει και στην προστασία του περιβάλλοντος.

Μια ολοκληρωμένη επαγγελματική μελέτη φωτισμού προσφέρει πολλούς τρόπους μετάβασης σε ενεργειακά αποδοτικό φωτισμό για το σχολείο σας. Ο απλούστερος τρόπος είναι η αντικατάσταση των κλασικών λαμπτήρων φθορισμού που λειτουργούν με ηλεκτρομαγνητικό μπάλαστ, με λαμπτήρες φθορισμού TL5 με ηλεκτρονικό μπάλαστ. Η εξοικονόμηση ενέργειας έως και 30% ξεκινά από τη στιγμή που θα πραγματοποιηθεί η αντικατάσταση. Πρόσθετη εξοικονόμηση μπορεί να επιτευχθεί με τη χρήση συστημάτων ελέγχου φωτισμού με δυνατότητα ανίχνευσης παρουσίας και ρύθμιση της έντασης του φυσικού φωτός.

Η κλιματική αλλαγή και οι συνέπειες των εκπομπών CO2 στον πλανήτη μας αποτελούν ύψιστη προτεραιότητα για όλους μας και, ως εκ τούτου, είναι φυσικό να θέλουμε να εξοικονομήσουμε ενέργεια. Ωστόσο, με την ολοένα διευρυνόμενη νομοθεσία που αφορά τη χρήση του φωτισμού στα σχολεία, πρέπει να κάνετε γρήγορα την «πράσινη» αλλαγή. Μπορούμε να σας βοηθήσουμε να έχετε άριστα αποτελέσματα ενημερώνοντάς σας σχετικά με την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική

Η Ε.Ε. έχει θέσει ως στόχο τη μείωση της συνολικής κατανάλωσης ενέργειας έως 20% πριν από το 2020. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, η Ε.Ε. θέσπισε νομοθετικές οδηγίες. Μία από αυτές είναι η Οδηγία EuP για τη μείωση της επίδρασης των προϊόντων που χρησιμοποιούν ενέργεια, στο περιβάλλον. Έχουν θεσπιστεί μέτρα με στόχο τον καθορισμό των ελάχιστων απαιτήσεων ενεργειακής απόδοσης φωτισμού, πράγμα που σημαίνει αυτόματα ότι ορισμένα προϊόντα θα καταργηθούν σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που εμφανίζεται στον Πίνακα 1.

Πίνακας 1

 

 

 

 

 

 

 

Νέες καινοτόμες λύσεις φωτισμού

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής νέων καινοτομικών συστημάτων φωτισμού αποτελεί στο σύστημα SchoolVision που αναπτύχθηκε από την εταιρία Philips Φωτισμός ειδικά για σχολικές αίθουσες. Το συγκεκριμένο σύστημα φωτισμού συμβάλλει στη βελτίωση των συνθηκών μάθησης μεταφέροντας τη δυναμική του φυσικού φωτός στη σχολική αίθουσα και πιο συγκεκριμένα στη διατήρηση της εγρήγορσης, της συγκέντρωσης, της ηρεμίας και της διάθεσης των μαθητών για συμμετοχή σε υψηλό επίπεδο, βελτιστοποιώντας τα αποτελέσματα της μάθησης για τους δασκάλους και τους μαθητές.

Το σύστημα δίνει στον δάσκαλο τη δυνατότητα να ελέγχει το περιβάλλον στη σχολική αίθουσα, προκειμένου να δημιουργεί τη σωστή ατμόσφαιρα και διάθεση, ανάλογα με την ώρα ή το μάθημα. Προσφέρει τέσσερις επιλογές περιβάλλοντος σχολικής αίθουσας. Η επιλογή γίνεται μέσω μιας επιφάνειας αφής, και έτσι ο φωτισμός προσαρμόζεται στις συνθήκες της τρέχουσας εργασίας που εκετελείται στην αίθουσα. Ο ρυθμός της δραστηριότητας στη σχολική αίθουσα υποστηρίζεται με εναλλασσόμενες διαβαθμίσεις θερμού φωτός και φυσικού λευκού φωτός. Φως για χαλάρωση και ηρεμία ή για δραστηριοποίηση και διέγερση των αισθήσεων. Ο δάσκαλος επιλέγει ένα από τα τέσσερα ειδικά σκηνικά σχολικής αίθουσας: Energy, Focus, Calm ή Normal, μέσω του πληκτρολογίου. Κάθε σκηνικό φωτισμού προσφέρει ξεκούραστο φως, χωρίς σκιές ή θάμβωση.

Η πρωτοποριακή λύση SchoolVision χρησιμοποιήθηκε σε ανεξάρτητες δοκιμές από το Universitδtsklinikum Hamburg- Eppendorf, στο πλαίσιο ενός επιστημονικού πειράματος διάρκειας ενός έτους και το οποίο πραγματοποιήθηκε σε σχολεία του Αμβούργου, στη Γερμανία. Συμμετείχαν συνολικά 166 μαθητές από 8 έως 16 ετών και 18 δάσκαλοι. Η μελέτη κάλυπτε ευρύ φάσμα σχολικών αιθουσών σε διαφορετικούς τύπους σχολείων.

Οι επιστήμονες εντυπωσιάστηκαν με τα αποτελέσματα. Το εύρος της προσοχής, η συγκέντρωση και η συμπεριφορά των μαθητών βελτιώθηκαν σημαντικά με την μεταφορά της δυναμικής του φυσικού φωτός στη σχολική αίθουσα. Η απόδοσή τους βελτιώθηκε, διάβαζαν γρηγορότερα και έκαναν λιγότερα λάθη. Η ταχύτητα ανάγνωσης αυξήθηκε κατά 35% στο πείραμα με το σύστημα SchoolVision. Επίσης, οι μαθητές διάβαζαν κατά μέσο όρο 1.051 λέξεις σε καθορισμένο διάστημα, σε σύγκριση με τις 780 λέξεις κατά τη μέτρηση αναφοράς. Επίσης, τα αποτελέσματα του τεστ συγκέντρωσης ήταν ακόμα πιο σαφή. Η συχνότητα σφαλμάτων μειώθηκε σχεδόν κατά 45%, από μέσο όρο 17,45 σφαλμάτων σε μόλις 9 σφάλματα.

Η μελέτη εξέτασε επίσης τις επιδράσεις του δυναμικού φωτισμού SchoolVision στην επιθετικότητα και στην υπερκινητικότητα. Μολονότι η εκλαμβανόμενη μείωση της επιθετικότητας δεν ήταν εντός σημαντικών ορίων, το βίντεο κατέδειξε σαφή αλλαγή στα επίπεδα της υπερκινητικότητας. Στην πραγματικότητα, η παρατηρούμενη υπερκινητικότητα μειώθηκε έως και 76% όταν στους μαθητές δόθηκε να λύσουν ένα μαθηματικό πρόβλημα υπό συνθήκες «ήρεμου» φωτισμού, ποσοστό μακράν καλύτερο από αυτό της μέτρησης αναφοράς και της ομάδας ελέγχου.

Θεόδωρος Δ Κοντορήγας MBA MSc PLDA SLL

Θ. Κοντορήγας και Συνεργάτες Αρχιτέκτονες Φωτισμού

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: